Begum Ozcan 
ANKARA (İGFA) – Merkez Bankası, politika faizinin yüzde 37’den yüzde 36’ya düşürülmesi kararının ardından, sıkı para politikası yaklaşımının fiyat istikrarı sağlanana dek devam edeceğini belirtti.
PPK toplantısında, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37’den yüzde 36’ya düşürülmesine karar verildi. Gecelik borç verme faizi yüzde 40’tan yüzde 39’a, borçlanma faizi ise yüzde 35,5’ten yüzde 34,5’e geriledi. Toplantı özetinde, para politikası adımlarının enflasyon gelişmeleri, ana eğilimler ve beklentiler dikkate alınarak şekillendirileceği ifade edildi. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir kötüleşme yaşanması durumunda para politikası duruşunun yeniden sıkılaştırılabileceği kaydedildi.
KÜRESEL ENERJİ VE EMTİA FİYATLARI ENFLASYON RİSKLERİ YARATIYOR
TCMB, devam eden jeopolitik belirsizliklerin enerji fiyatlarında yüksek ve dalgalı seyirlere neden olduğunu bildirdi. Enerji arzı ile tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine dair belirsizliklerin fiyatların gelecekteki yöneliminde etkili olacağı belirtildi. Tarım emtia fiyatlarında da olumsuz hava koşulları ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyrin sürdüğü ifade edilirken, bunun küresel enflasyon beklentileri üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğuna dikkat çekildi.
İÇ TALEPTE ZAYIF SEYİR DEVAM EDİYOR
Yurt içi ekonomik aktiviteye ilişkin değerlendirmelerde, yakın dönemde elde edilen verilerin iç talepteki zayıf seyrin sürdüğünü gösterdiği vurgulandı. Ağustos ayında perakende satış hacmi aylık bazda yüzde 1,4 artarken çeyrek dönem itibarıyla ise yüzde 1,7 yükseldi. Ancak altın hariç perakende satışların çeyreklik artışı yalnızca yüzde 0,3 ile sınırlı kaldı. Sanayi üretimi ise ağustos ayında aylık bazda yüzde 1 gerileyerek yıllık olarak da %1,9 azalış gösterdi. Üçüncü çeyrekte sanayi üretimindeki düşüş %2.4 olarak kaydedildi.
İmalat sanayine yönelik yapılan anketlerde gelecek üç ay için üretim hacmi beklentilerinde bir azalma olduğu belirtildi ve sanayi üretiminin genel eğiliminde zayıflama gözlemlendi.
Inşaat üretim endeksi ağustos ayı itibarıyla üçüncü çeyrekte çeyrek bazında %3,3 artarken yıllık olarak %1,1 azaldı.
Ağustos ayında mevsimsellikten arındırılmış istihdam sayısı 32,5 milyon kişi olarak belirlendi. İstihdamda bir önceki çeyrek ortalamasına göre sınırlı bir gerileme kaydedildi.
İşgücüne katılım oranı çeyrek dönem bazında 0,2 puan düştü; ancak istihdam ile katılım oranlarındaki düşüşlerin birbirini büyük ölçüde dengelemesi sonucunda işsizlik oranı yatay bir seyir izledi.
TCMB verilerine göre cari işlemler dengesi ağustos ayında 4,1 milyar dolar fazla verdi. Ancak son 12 aylık dönemdeki birikimli cari açık önceki aya göre 0,6 milyar dolar artarak toplamda 42,1 milyar dolara yükseldi.
Hizmetler dengesindeki fazla ise 63,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti; seyahat gelirleri aylık olarak 8,2 milyar dolar iken yıllık birikimli toplamları ise 60,1 milyar dolara ulaştı.
Eylül ayında hem ihracat hem de ithalatın arttığı belirtilirken ihracattaki artış daha yüksek düzeyde gerçekleşti. Mevcut veriler doğrultusunda eylül ayında cari açığın azalmasının beklendiği ifade edildi.
Toplantı özetinde enflasyon gelişmeleri üzerine değerlendirmelere de yer verildi. Tüketici fiyatları eylül ayında %1.84 artış gösterirken yıllık enflasyon ise %29.73 seviyesine geriledi.
Eylül ayındaki yıllık enflasyonun enerji grubunda yükseldiği bildirilirken temel mallarda yatay seyrettiği; hizmetler ile gıda ve alkolsüz içecek gruplarında ise azaldığı kaydedildi.
Eylül’de enerji fiyatları %6.25 artarken yurt içi üretici fiyatları aylık bazda %2.07 yükseldi ve yıllık üretici enflasyonu %27.38 olarak gerçekleşti.
Hizmet enflasyonundaki yavaşlama eğiliminin sürdüğüne vurgu yapılan özet raporda yıllık mal enflasyonu %25 iken hizmet enflasyonunun yaklaşık %38 civarında olduğu belirtildi. Eğitim hizmetleri fiyatları eylül ayında %14.19 artarken kiralardaki yavaşlama trendinin devam ettiği ifade edildi.
ENFLASYON BEKLENTİLERİNDE 2027 YILI İÇİN YÜKSELME
Ekim ayındaki Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre 2026 yıl sonu için enflasyon beklentisi %29.6 seviyesinde değişmeden kalırken; 2027 yıl sonu için bu beklenti %0.6 puan artarak %23.3’e yükseldi.
Ayrıca önümüzdeki yıl için olan enflasyon beklentisi %23.9’a çıkarak; iki yıl sonrası için olan tahminler ise %17.9’a geriledi.
Reel sektörün gelecek yıl için yıllık enflasyon bekleyişleri ise %32.5’e düşerken hane halkının enflasyon beklentisi değişmeyerek %45.6 seviyesinde kaldı.
Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamada enflasyon tahminleri ve fiyatlama davranışlarının dezenflasyon süreci açısından risk oluşturmaya devam ettiği bildirildi.
SIKI PARA POLİTİKASI MESAJI DEVAM EDİYOR
PPK özetinde fiyat istikrarına ulaşana kadar sıkı para politikası duruşunun devam edeceğine vurgu yapıldı ve bu yaklaşımın talep kanalları üzerinden dezenflasyonu destekleyeceği ifade edildi.
Kredi ve mevduat piyasalarında beklenmedik gelişmeler yaşanması durumunda parasal aktarım mekanizmasının ek makroihtiyati önlemlerle destekleneceği belirtildi.
TCMB likidite koşullarını yakından takip etmeye devam edeceklerini ve likidite yönetimi araçlarını etkili şekilde kullanacaklarını duyurdu.
Söz konusu özet rapora ulaşmak için tıklayabilirsiniz
